Punkt apteczny: wymagania lokalowe 2026
Rozumiem, że rozważasz otwarcie punktu aptecznego i te wszystkie wymagania lokalowe mogą przytłaczać, zwłaszcza gdy zależy ci na zgodności z prawem od pierwszego dnia. W tym artykule skupimy się na kluczowych aspektach: usytuowaniu punktu aptecznego na terenach wiejskich, szczegółowych normach pomieszczeniowych jak szerokość drzwi wejściowych czy nachylenie rampy, a także na opiniach sanitarnych i dokumentach niezbędnych do zezwolenia. Przejdziemy przez nie krok po kroku, byś mógł zaplanować wszystko precyzyjnie i uniknąć pułapek formalnych.

- Usytuowanie punktu aptecznego
- Wymagania pomieszczeniowe punktu aptecznego
- Szerokość drzwi wejściowych w punkcie aptecznym
- Nachylenie rampy punktu aptecznego
- Opinia sanitarna dla lokalu punktu aptecznego
- Kontrola lokalu punktu aptecznego przez urząd
- Dokumenty lokalowe do zezwolenia aptecznego
- Pytania i odpowiedzi: Wymagania lokalowe punktu aptecznego
Usytuowanie punktu aptecznego
Punkt apteczny może powstać wyłącznie na terenach wiejskich, w miejscowościach pozbawionych apteki ogólnodostępnej. To ograniczenie wynika z Prawa farmaceutycznego i ma na celu zapewnienie dostępu do leków w uboższych obszarach. Odległość od najbliższej apteki nie może być mniejsza niż pięć kilometrów w linii prostej. Wojewódzki inspektor farmaceutyczny ocenia takie usytuowanie na etapie składania wniosku. Pamiętaj, że zakaz koncentracji aptek i punktów aptecznych nie może przekroczyć jednego procenta w województwie dla pojedynczych przedsiębiorców lub grup kapitałowych.
Wybranie odpowiedniego adresu punktu aptecznego wymaga analizy mapy farmaceutycznej województwa. Dostępne są one na stronach urzędów wojewódzkich. Usytuowanie w budynku mieszkalnym jest dopuszczalne, pod warunkiem spełnienia norm sanitarnych i bezpieczeństwa. Punkt apteczny nie może znajdować się w strefach chronionych, jak szpitale czy inne placówki medyczne. Kierownik punktu, czyli farmaceuta z odpowiednimi kwalifikacjami, musi potwierdzić zgodność lokalizacji z potrzebami społecznymi.
Procedura zaczyna się od weryfikacji braku apteki w danej miejscowości. Gmina lub sołtys mogą dostarczyć zaświadczenie o tym fakcie. Elektroniczny wniosek o zezwolenie na prowadzenie punktu aptecznego składa się przez platformę ePUAP z podpisem kwalifikowanym. Tylko przedsiębiorcy wpisani do rejestru przedsiębiorców mogą się ubiegać o takie zezwolenie. Formy prawne obejmują jednoosobową działalność gospodarczą, spółki cywilne, jawne, partnerskie, komandytowe, komandytowo-akcyjne, z o.o. lub akcyjne.
Zobacz także: Sanepid: Wymagania dla apteki – normy 2026
Wymagania pomieszczeniowe punktu aptecznego
Pomieszczenia punktu aptecznego muszą spełniać rygorystyczne normy sanitarne, techniczne i dostępnościowe. Minimalna powierzchnia sprzedażowa wynosi dwadzieścia metrów kwadratowych, z wydzieloną strefą magazynową. Ściany i podłogi pokrywają materiały łatwe do dezynfekcji, jak płytki ceramiczne. Wentylacja mechaniczna zapewnia wymianę powietrza co godzinę. Oświetlenie ogólne nie mniej niż trzysta luksów, a awaryjne musi działać przez co najmniej dwie godziny.
Podział funkcjonalny pomieszczeń
Zones sprzedażowa oddziela się od magazynowej ściankami działowymi o wysokości minimum sto osiemdziesiąt centymetrów. Recepcja i miejsce dla klientów projektuje się z zachowaniem odległości co najmniej metr od regałów z lekami. Toaleta dla personelu jest obowiązkowa, z umywalką i wentylacją. Drzwi wewnętrzne zamykają się samoczynnie, zapobiegając zanieczyszczeniom. Cały lokal punktu aptecznego podlega regularnym kontrolom.
Zobacz także: Apteka a punkt apteczny – kluczowe różnice
| Pomieszczenie | Minimalna powierzchnia (m²) | Wymagania dodatkowe |
|---|---|---|
| Sprzedażowa | 20 | Oświetlenie 300 lx, wentylacja |
| Magazynowa | 10 | Temperatura 15-25°C, wilgotność <60% |
| Toaleta | 4 | Umywalka, wentylacja |
Temperatura w magazynie leków oscyluje między piętnastoma a dwudziestoma pięcioma stopniami Celsjusza, z wilgotnością poniżej sześćdziesięciu procent. Instalacje elektryczne zabezpieczają się przed przegrzaniem. Punkt apteczny wyposaża się w system alarmowy i sejf na narkotyki. Te elementy sprawdzane są podczas wizji lokalnej przez inspektorów.
Szerokość drzwi wejściowych w punkcie aptecznym
Szerokość drzwi wejściowych do punktu aptecznego musi wynosić co najmniej dziewięćdziesiąt centymetrów w świetle. To wymóg dostępności dla osób niepełnosprawnych zgodnie z ustawą o dostępności. Drzwi otwierają się na zewnątrz lub przesuwnie, z siłą nacisku poniżej dwudziestu niutonów. Klamki umieszczone są na wysokości osiemdziesiąt do sto pięć centymetrów. Automatyczne domykacze zapobiegają przeciągom niosącym zanieczyszczenia.
Drzwi wejściowe do pomieszczeń wewnętrznych, jak magazyn, mają minimum osiemdziesiąt centymetrów szerokości. Szyby hartowane w drzwiach zapewniają widoczność i bezpieczeństwo. Progi nie przekraczają dwóch centymetrów wysokości. W punktach aptecznych na parterze drzwi muszą być dwuskrzydłowe dla łatwego transportu towarów. Projektant lokalu uwzględnia te parametry na rzucie technicznym.
Podczas kontroli urzędu mierzy się rzeczywistą szerokość w stanie otwartym. Brak zgodności blokuje wydanie zezwolenia. Modernizacja drzwi starszych budynków często wymaga pozwoleń budowlanych. Szerokość dziewięćdziesiąt centymetrów pozwala na swobodny wjazd wózków inwalidzkich i nosideł. To detale decydujące o codziennym funkcjonowaniu punktu aptecznego.
Nachylenie rampy punktu aptecznego
Nachylenie rampy dojściowej do punktu aptecznego nie może przekraczać ośmiu procent, czyli jeden do dwunastu. Długość rampy dostosowuje się do różnicy wysokości, z maksymalnym odcinkiem pięciu metrów bez spocznika. Powierzchnia antypoślizgowa, jak tarka aluminiowa, zapobiega upadkom. Barierki po obu stronach mają wysokość dziewięćdziesiąt centymetrów. Spoczniki pośrednie mierzą minimum sto pięćdziesiąt na sto pięćdziesiąt centymetrów.
Script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/chart.js">
Dla różnic wysokości powyżej osiemdziesięciu centymetrów rampa dzieli się na odcinki. Nachylenie sześć procent preferuje się w punktach aptecznych dla starszych klientów. Poręcze ciągłe ułatwiają wspinaczkę. Zima wymaga odśnieżania i odmrażania. Te normy pochodzą z rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków.
Projekt rampy zatwierdza się w dokumentacji budowlanej. Inspekcja sanitarna sprawdza jej stan przed opinią. W istniejących budynkach adaptacja rampy może wymagać zgłoszenia do starostwa. Nachylenie rampy wpływa na komfort dostępu do punktu aptecznego. Prawidłowa konstrukcja minimalizuje ryzyko wypadków.
Opinia sanitarna dla lokalu punktu aptecznego
Opinia sanitarna dla lokalu punktu aptecznego wydawana jest przez powiatową stację sanitarno-epidemiologiczną. Wymaga ona wizji lokalnej i analizy warunków higienicznych. Sanepid sprawdza wentylację, wodociąg, kanalizację i materiały wykończeniowe. Opinia jest ważna sześć miesięcy od daty wydania. Bez niej wniosek o zezwolenie ulega odrzuceniu. Procedura trwa zwykle dwa do czterech tygodni.
- Wniosek o opinię sanepidu składa kierownik punktu aptecznego.
- Dołączany rzut lokalu w skali 1:50.
- Opis instalacji wodno-kanalizacyjnej i wentylacyjnej.
- Certyfikaty materiałów budowlanych.
- Plan gospodarki odpadami.
Kontrolerzy mierzą natężenie oświetlenia i hałasu. Próbki wody z kranu badają pod kątem bakterii. Ściany bez szczelin uniemożliwiają rozwój pleśni. Opinia sanitarna potwierdza przydatność lokalu do przechowywania leków. Pozytywna decyzja przyspiesza procedurę zezwolenia.
W przypadku braków sanepid wskazuje terminy na usunięcie usterek. Powtarzalna kontrola jest możliwa po korektach. Lokal punktu aptecznego w piwnicach czy na poddaszu rzadko uzyskuje opinię pozytywną. Dokument ten dołącza się do wniosku elektronicznego. Szczerość w opisie stanu lokalu buduje zaufanie inspektorów.
Kontrola lokalu punktu aptecznego przez urząd
Kontrola lokalu punktu aptecznego przeprowadzana jest przez wojewódzki inspektorat farmaceutyczny przed wydaniem zezwolenia. Inspektorzy weryfikują zgodność z projektem i normami. Sprawdzają dostępność, wymiary drzwi i rampy. Magazyn leków oceniany jest pod kątem temperatury i wilgotności. Wizyta trwa około dwóch godzin i kończy się protokołem.
Urząd wojewódzki numeruje punkty apteczne w rejestrze. Kontrola obejmuje też oznakowanie lokalu i systemy bezpieczeństwa. Brak usterek pozwala na natychmiastowe wydanie zezwolenia. W punktach aptecznych z historią adaptacji sprawdzane są pozwolenia budowlane. Raport z kontroli trafia do akt sprawy.
Po otwarciu punkt apteczny podlega kontrolom rutynowym co dwa lata. Nagłe inspekcje reagują na sygnały. Urząd farmaceutyczny współpracuje z sanepidem przy weryfikacji. Zgodność lokalu gwarantuje płynne prowadzenie działalności. Kierownik odpowiada osobiście za stan pomieszczeń.
Dokumenty lokalowe do zezwolenia aptecznego
Dokumenty lokalowe do zezwolenia aptecznego obejmują rzut lokalu z opisem technicznym. Do wniosku elektronicznego dołącza się opinię sanepidu i zaświadczenie o prawie do lokalu. Pełnomocnictwo dla przedstawiciela podpisuje się kwalifikowanym podpisem. Numer konta bankowego podaje się do opłat. Adres punktu aptecznego musi być precyzyjny z kodem pocztowym.
- Rzut architektoniczny lokalu.
- Opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.
- Zaświadczenie o braku apteki w miejscowości.
- Dowód tytułu prawnego do lokalu (umowa najmu, akt własności).
- Pełnomocnictwo, jeśli dotyczy.
- Oświadczenie o spełnieniu wymagań pomieszczeniowych.
Wniosek składa się przez ePUAP z profilem zaufanym lub podpisem kwalifikowanym. Urząd wojewódzki potwierdza przyjęcie w ciągu siedmiu dni. Braki formalne powodują wezwanie do uzupełnień. Dokumenty lokalowe przechowywane są w aktach przez pięć lat. Kompletność przyspiesza decyzję do trzech miesięcy.
Projektant z uprawnieniami podpisuje rzut lokalu. Numer księgi wieczystej lokalu dołącza się opcjonalnie. Konto urzędu farmaceutycznego służy do wnoszenia opłat skarbowych. Pełnomocnictwo notarialne wzmacnia wniosek. Te elementy budują solidną podstawę pod zezwolenie na punkt apteczny.
Pytania i odpowiedzi: Wymagania lokalowe punktu aptecznego
-
Gdzie może być usytuowany punkt apteczny?
Punkty apteczne mogą być usytuowane wyłącznie na terenach wiejskich, w miejscowościach bez apteki ogólnodostępnej.
-
Jakie wymagania lokalowe muszą spełniać pomieszczenia punktu aptecznego?
Lokal musi zapewniać pełną dostępność, w tym szerokość drzwi wejściowych minimum 90 cm, nachylenie rampy maksymalnie 6 proc., oraz uzyskać pozytywną opinię sanitarną od powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej przed wydaniem zezwolenia.
-
Jak uzyskać zezwolenie na prowadzenie punktu aptecznego?
Wniosek o zezwolenie składa się elektronicznie za pośrednictwem kanału komunikacji z administracją publiczną, wymagany jest podpis kwalifikowany. Zezwolenie wydaje właściwy organ po spełnieniu wszystkich warunków lokalowych i formalnych.
-
Kto może prowadzić punkt apteczny i jakie obowiązują ograniczenia?
O zezwolenie może ubiegać się przedsiębiorca wpisany do rejestru, w formie JDG lub spółek handlowych. Kierownikiem musi być farmaceuta z kwalifikacjami. Zakaz koncentracji aptek powyżej 1 proc. w województwie dla grup kapitałowych.