Rozbudowa fotowoltaiki na starych zasadach w 2025 roku

Wielu prosumentów, którzy zainwestowali w panele słoneczne na "starych zasadach", czyli w ramach systemu opustów, staje przed dylematem: co z moim prawem do preferencyjnego rozliczania się z energią po dołożeniu paneli? Czy rozbudowa instalacji fotowoltaicznej na starych zasadach to pułapka, która pozbawi nas tak korzystnych warunków? Nic bardziej mylnego! Odpowiedź jest krótka i jasna: nie, rozbudowa nie oznacza utraty opustów, pod warunkiem, że nie przekroczymy określonej mocy i zgłosimy zmiany.

• Czy rozbudowa fotowoltaiki na starych zasadach oznacza utratę opustów?
• Procedura zgłoszenia rozbudowy instalacji PV do operatora sieci dystrybucyjnej
• Techniczne aspekty rozbudowy istniejącej instalacji fotowoltaicznej
• Q&A - Najczęściej zadawane pytania o rozbudowę fotowoltaiki na starych zasadach

Kiedy spojrzymy na zagadnienie rozbudowy instalacji fotowoltaicznej przez pryzmat zebranych danych i praktycznych obserwacji, widać pewne wyraźne trendy i zależności. Przykładowo, w 2023 roku, mimo dynamicznych zmian na rynku energii, liczba wniosków o dołożenie paneli fotowoltaicznych do istniejących instalacji net-meteringowych wzrosła o 15% w porównaniu do roku poprzedniego. Oznacza to rosnące zaufanie do stabilności przepisów dotyczących "starych zasad" rozliczeń. Poniżej przedstawiamy dane, które rzucają światło na kluczowe aspekty tej kwestii, uwzględniając najczęstsze obawy i pytania prosumentów.

Z tych danych wyraźnie wynika, że obawy o utratę opustów w przypadku rozbudowy instalacji fotowoltaicznej na starych zasadach są w dużej mierze nieuzasadnione, o ile działamy zgodnie z obowiązującymi przepisami. Co ciekawe, system net-billing, choć oferuje inne zasady rozliczeń, również kładzie duży nacisk na jasność procedur rozbudowy, co wskazuje na ogólny trend ułatwiania prosumentom modyfikacji swoich systemów. Różnica w współczynniku potrąceń po przekroczeniu 10 kW w net-meteringu jest kluczowa dla opłacalności, stąd tak istotne jest precyzyjne planowanie. Widać tu, że polskie prawo stara się wspierać rozwój odnawialnych źródeł energii, oferując stabilne ramy prawne dla tych, którzy już zainwestowali. Jest to dobry sygnał dla rynku i przyszłych inwestorów.

Czy rozbudowa fotowoltaiki na starych zasadach oznacza utratę opustów?

Kwestia utraty opustów, czyli preferencyjnego systemu rozliczania się z nadwyżek energii, spędza sen z powiek wielu prosumentom rozważającym rozbudowę fotowoltaiki. Obawa jest zrozumiała, wszak te "stare zasady" są wyjątkowo korzystne, a zmiana systemu rozliczeń na net-billing byłaby sporym ciosem dla budżetu domowego. Cieszę się, że mogę Państwa uspokoić, bo wieść gminna o rzekomej utracie opustów jest mocno przesadzona, a w wielu przypadkach wręcz fałszywa.

Zobacz także: Rozbudowa Fotowoltaiki na Starych Zasadach Tauron 2025

Zgodnie z informacjami przekazywanymi zarówno przez regulatorów, jak i operatorów sieci dystrybucyjnych, prosument, któremu nadano prawo do korzystania z systemu opustów, nie straci go po dołożeniu paneli fotowoltaicznych. Mówiąc wprost, po rozbudowie fotowoltaiki (do mocy 50 kW), nadal możemy rozliczać się na starych zasadach. To fundamentalna zasada, która zapewnia ciągłość i przewidywalność dla tych, którzy zdecydowali się na inwestycję przed zmianą przepisów.

Tu jednak pojawia się subtelność, którą warto zapamiętać, niczym lekcję z pierwszej miłości – choć przyjemna, to może być lekko skomplikowana. Musimy bowiem pamiętać, że po zwiększeniu mocy instalacji powyżej 10 kW, obowiązuje inny współczynnik potrąceń. Zamiast 0,8 (za 1 kWh oddanej energii możemy odebrać 0,8 kWh), współczynnik ten zmienia się na 0,7. Niby drobna zmiana, a jednak ma realny wpływ na opłacalność, zwłaszcza przy większych systemach. Trochę jak zmiana na metrze – niby ten sam kierunek, ale koszt biletu wyższy.

Warto zwrócić uwagę, że limit mocy 50 kW jest istotny. Powyżej tej wartości, przestajemy być traktowani jako mikroinstalacja, a zaczynamy jako mała instalacja, co wiąże się z zupełnie innymi regulacjami i procedurami. Przykładowo, mój sąsiad, pan Jan, który prowadzi niewielki warsztat, chciał dołożyć paneli ponad 50 kW, licząc na te same zasady. Niestety, musieliśmy mu wyjaśnić, że w jego przypadku, ze względu na skalę przedsięwzięcia, czeka go zupełnie nowa droga administracyjna. Oczywiście, w większości domowych instalacji, ten limit 50 kW jest abstrakcją. Typowa instalacja domowa rzadko przekracza 10-15 kW, a już te z większym zapotrzebowaniem na energię, jak z pompą ciepła i dwoma samochodami elektrycznymi, mogą dobić do 20-30 kW.

Zobacz także: Rozbudowa PV 2025: Nowe Przepisy i Zasady

Co więcej, dla tych, którzy rozliczają się w systemie net-billingu, zasady rozbudowy fotowoltaiki są całkowicie jasne i pozbawione podobnych pułapek. O ile łączna moc instalacji nie przekroczy 50 kW (oraz naszej mocy przyłączeniowej), możemy dokładać dowolną ilość modułów fotowoltaicznych, bez obawy o utratę prawa do rozliczania w net-billingu. To jak jazda po autostradzie – jasne reguły, bez niespodzianek na horyzoncie, oczywiście z poszanowaniem zasad ruchu drogowego, w tym przypadku norm bezpieczeństwa.

Reasumując, kluczowe jest zrozumienie, że sama rozbudowa fotowoltaiki na starych zasadach nie pozbawia nas opustów. Ważna jest świadomość, że po przekroczeniu 10 kW mocy nominalnej następuje zmiana współczynnika rozliczeniowego z 0,8 na 0,7. Ta zmiana jest zgodna z ustawą o odnawialnych źródłach energii i ma na celu stopniowe dopasowywanie prosumentów do nowych realiów rynku. Nie jest to działanie retroaktywne, a jedynie modyfikacja zasad dla powiększonej mocy. Niezależnie od tego, czy rozliczamy się w net-meteringu, czy net-billingu, rozsądne planowanie i zrozumienie przepisów są kluczem do sukcesu. Nie bójcie się rozbudowy – po prostu bądźcie dobrze poinformowani!

Jako analityk danych, mogę śmiało stwierdzić, że te zasady stanowią próbę utrzymania stabilności dla istniejących inwestorów, jednocześnie wprowadzając mechanizmy adaptacyjne dla rosnących mocy. Widać tu rękę prawodawcy, który, jak doświadczony ogrodnik, stara się pielęgnować istniejące rośliny, jednocześnie przygotowując grunt pod nowe nasadzenia.

Procedura zgłoszenia rozbudowy instalacji PV do operatora sieci dystrybucyjnej

Wyobraźmy sobie taką sytuację: kupujemy nową lodówkę, piekarnik, może i klimatyzator. Rachunki za prąd rosną w zastraszającym tempie, a nasza obecna instalacja fotowoltaiczna ledwo co pokrywa dotychczasowe zużycie. Postanawiamy, że czas na rozbudowę instalacji fotowoltaicznej. Projekt techniczny gotowy, ekipa monterska czeka w blokach startowych. Ale hola, hola! Zanim podłączymy dodatkowe panele i zaczniemy cieszyć się jeszcze większymi oszczędnościami, musimy pamiętać o jednym, niezwykle ważnym kroku: obowiązkowym zgłoszeniu rozbudowy do operatora sieci dystrybucyjnej (OSD). Pominąć to to jak ruszyć samochodem bez sprawdzenia, czy mamy paliwo w baku. No niby jedziesz, ale zaraz staniesz.

Kwestią, o której koniecznie należy pamiętać, rozbudowując instalację PV, jest obowiązek zgłoszenia rozbudowy do operatora sieci dystrybucyjnej. Nie jest to żadna nowość ani widzimisię OSD, a twardy obowiązek wynikający wprost z Ustawy o odnawialnych źródłach energii. Konkretnie, art. 20 pkt. 2 wspomnianej ustawy jasno mówi, że wytwórca (czyli prosument), którego mikroinstalacja jest podłączona do sieci OSD, ma obowiązek poinformować operatora o zmianie mocy zainstalowanej mikroinstalacji w terminie 14 dni od dnia dokonania zmiany. To tak, jakbyśmy zmienili rozmiar buta – trzeba to zgłosić, żeby w razie potrzeby dostarczyć but we właściwym rozmiarze.

A jak wygląda procedura zgłoszenia rozbudowy instalacji fotowoltaicznej? W istocie przebiega ona bardzo podobnie, co procedura przyłączenia fotowoltaiki do sieci, o której szczegółowo pisaliśmy w naszym artykule: „Jak podłączyć fotowoltaikę do sieci? Krok po kroku”. Nie ma tu kosmicznych innowacji czy skomplikowanych formalności, ale raczej ugruntowane, sprawdzone ścieżki administracyjne. Warto pamiętać, że każdy OSD ma swoje dedykowane formularze, dlatego zawsze najpierw należy zajrzeć na stronę internetową naszego operatora.

Generalnie, o ile moc umowna mikroinstalacji nie przekracza mocy przyłączeniowej w naszej umowie z OSD, potrzebne będzie przede wszystkim złożenie odpowiedniego zgłoszenia wraz z aktualnymi danymi technicznymi rozbudowanej instalacji. Zazwyczaj w skład takiego zgłoszenia wchodzą:

• Zaktualizowany schemat instalacji elektrycznej – z uwzględnieniem nowej konfiguracji paneli, falownika i zabezpieczeń. Ważne, żeby był czytelny i precyzyjny, niczym dobra mapa.
• Dane techniczne nowo zainstalowanych paneli fotowoltaicznych – modele, moce, certyfikaty. Każdy nowy panel to jak nowy gracz w drużynie – musimy znać jego statystyki.
• Dane techniczne falownika (jeśli był zmieniany lub dołożony) – parametry pracy, moc nominalna. To serce instalacji, musi być kompatybilne z całością.
• Oświadczenie o spełnieniu warunków przyłączenia do sieci – podpisane przez osobę uprawnioną (zazwyczaj elektryka lub instalatora). Gwarancja, że wszystko jest zgodne z normami.
• Protokół sprawdzenia instalacji elektrycznej – potwierdzający prawidłowe wykonanie i bezpieczeństwo. Jak przegląd samochodu, ale dla prądu.
• Aktualne dokumenty dotyczące ochrony przeciwpożarowej (jeśli moc przekroczy 6,5 kW) – zgłoszenie do PSP. Nie żartujemy z ogniem!

Kluczową kwestią jest, by dokumenty były kompletne i bezbłędne. W przeszłości, przez mały błąd w jednym z załączników, mój kuzyn musiał czekać dodatkowe dwa tygodnie na zatwierdzenie. Mało tego, to jego instalacja, pomimo że sprawna technicznie, nie mogła w pełni pracować, bo czekała na oficjalne zezwolenie. To pokazuje, że OSD może być niczym surowy egzaminator – liczy się precyzja i przestrzeganie procedur. Także, nim zawołasz "świetnie!", upewnij się, że "świetnie" to rzeczywiście świetnie.

Pamiętaj, że niezgłoszenie rozbudowy instalacji fotowoltaicznej może mieć poważne konsekwencje. Od kar finansowych, poprzez brak możliwości legalnego oddawania energii do sieci, aż po konieczność demontażu nielegalnie podłączonych modułów. To nie tylko kwestia formalności, ale przede wszystkim bezpieczeństwa i prawidłowego funkcjonowania całego systemu energetycznego. Traktujmy OSD jak partnera w tym procesie, a nie jak wroga. Pamiętajmy, że to oni odpowiadają za stabilność i bezpieczeństwo sieci, do której się podłączamy.

Podsumowując, procedura zgłoszenia jest rutynowa, ale wymaga skrupulatności. Zbierz wszystkie potrzebne dokumenty, dokładnie wypełnij formularze i nie spóźnij się z terminem. Dzięki temu unikniesz niepotrzebnego stresu, a Twoja rozbudowana fotowoltaika będzie działać bez zarzutu i zgodnie z prawem. Niech moc będzie z Wami, ale w pełni zalegalizowana moc!

Techniczne aspekty rozbudowy istniejącej instalacji fotowoltaicznej

Wielu prosumentów po pewnym czasie od zainstalowania fotowoltaiki, staje przed decyzją o jej rozbudowie. Zmieniają się potrzeby, wzrasta zużycie energii – kupiliśmy auto elektryczne, zamontowaliśmy pompę ciepła, czy po prostu nasz biznes zaczął kwitnąć i zużycie prądu poszło w górę. Logicznym krokiem wydaje się dołożenie paneli. I tu pojawia się pytanie: czy to takie proste? Czy wystarczy po prostu dokupić parę paneli i podłączyć je do falownika, niczym klocki LEGO? Odpowiedź jest jednocześnie prosta i złożona: tak, ale z pewnymi „ale”.

Większości przypadków, dołożenie paneli fotowoltaicznych do istniejącej instalacji nie powinno sprawiać większych problemów – zarówno pod kątem technicznym, jak i prawnym. Z drugiej strony, wbrew pozorom, rozbudowa fotowoltaiki nie jest wcale aż tak prostym zadaniem, jak mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka. Pamiętam, jak mój sąsiad, pan Zbyszek, założył swoją pierwszą instalację na fali boomu w 2018 roku. Była to skromna 3 kW. Dziś, gdy zamontował pompę ciepła, zaczął lamentować, że energii brakuje, i postanowił "dołożyć paneli" sam. Na szczęście, w porę odwiedziłem go z kawą i uratowałem przed katastrofą elektryczną. Przedsięwzięcie może bowiem wyglądać różnie, w zależności od tego, z jaką instalacją mamy do czynienia oraz jakie są parametry techniczne naszej domowej instalacji elektrycznej oraz przyłącza. To jak budowanie wieży – na solidnych fundamentach można postawić więcej, ale jeśli fundamenty są chwiejne, nawet cegła za dużo może spowodować zawalenie.

Kluczowe aspekty techniczne, które należy wziąć pod uwagę przy rozbudowie fotowoltaiki, to przede wszystkim:

• Kompatybilność falownika: Jest to serce Twojej instalacji. Czy Twój obecny falownik ma wystarczającą moc, aby obsłużyć dodatkowe panele? Czy posiada odpowiednią liczbę wejść MPPT (Maximum Power Point Tracking) dla nowych modułów? Czy ma zapas mocy? Często okazuje się, że mały falownik na 3 kW po prostu nie uciągnie nagle dołożonych kolejnych 5 kW. Trzeba sprawdzić jego maksymalną moc DC oraz AC. W wielu przypadkach, aby osiągnąć większą moc, konieczna będzie wymiana falownika na większy, lub instalacja drugiego, równoległego falownika. Pamiętaj, falownik to nie guma do żucia – nie rozciąga się w nieskończoność!
• Parametry paneli: Czy nowe panele będą miały podobne parametry (napięcie, prąd, moc) do tych już zainstalowanych? Mieszanie paneli o różnych parametrach w tym samym stringu (szeregowym połączeniu) może prowadzić do obniżenia wydajności całej instalacji do poziomu najsłabszego ogniwa. Zdecydowanie zaleca się, aby panele w jednym stringu były tego samego typu, tej samej mocy i pochodziły od tego samego producenta. A nawet jeśli kupimy panele tego samego typu po kilku latach, warto pamiętać, że efektywność modułów, tak jak mięśnie u człowieka, z wiekiem spada. Dlatego najlepiej dobrać moduły o odpowiedniej mocy.
• Zabezpieczenia elektryczne: Czy obecne zabezpieczenia (bezpieczniki, rozłączniki) są wystarczające dla zwiększonej mocy? Zwiększenie mocy instalacji PV zawsze wiąże się z koniecznością weryfikacji i ewentualnie wymiany zabezpieczeń po stronie AC i DC. To podstawa bezpieczeństwa – bez odpowiednich bezpieczników, instalacja staje się tykającą bombą.
• Stan instalacji elektrycznej i przyłącza: Czy domowa instalacja elektryczna (przekroje kabli, stan rozdzielni) jest przystosowana do większego obciążenia? A co z mocą przyłączeniową zadeklarowaną u OSD? Może się okazać, że zwiększenie mocy fotowoltaiki wymagać będzie zwiększenia mocy przyłączeniowej w umowie z OSD, co z kolei wiąże się z dodatkowymi kosztami i formalnościami. Przykład z życia? Pani Krysia chciała dołożyć paneli, ale jej stara instalacja elektryczna z lat 70. ledwo wytrzymywała mikrofalówkę. Musiała wymienić całą instalację w domu!
• Konstrukcja montażowa: Czy istniejąca konstrukcja dachowa wytrzyma dodatkowe obciążenie paneli? Każdy dodatkowy panel to dodatkowa waga i dodatkowy opór wiatru. Ocenę wytrzymałości dachu powinien przeprowadzić doświadczony instalator lub konstruktor. Lepiej zapobiegać niż leczyć, a w tym przypadku – odbudowywać dach!
• Uzyski: Zmiana kąta nachylenia dachu lub brak miejsca na odpowiednio nasłonecznionej części dachu może spowodować, że dodatkowe panele będą mniej wydajne. Idealnie byłoby, gdyby nowe panele były skierowane w ten sam sposób i miały podobny kąt nachylenia jak te istniejące. Różnice w kącie nachylenia czy ekspozycji mogą prowadzić do nierównomiernego obciążenia stringów i obniżenia ogólnej efektywności.

I w tym przypadku, tak jak przy każdej zmianie w naszej instalacji, po przekroczeniu 6,5 kW mocy zainstalowanej, system należy zgłosić do odpowiednich służb. To istotny punkt dotyczący bezpieczeństwa pożarowego. Trzeba pamiętać, by instalacje o mocy powyżej 6,5 kW zgłosić do Państwowej Straży Pożarnej (PSP). Więcej o tym obowiązku pisaliśmy w artykule: "PPOŻ fotowoltaiki i zgłoszenie do PSP – jak wygląda?". Nie zlekceważ tego! Niewykonanie tego obowiązku może mieć katastrofalne skutki w przypadku pożaru.

Podsumowując, rozbudowa fotowoltaiki wymaga dogłębnej analizy technicznej i rzetelnego podejścia. Zawsze zalecamy konsultację z doświadczonym instalatorem, który oceni stan Twojej obecnej instalacji, pomoże dobrać odpowiednie rozwiązania i zadba o wszystkie formalności. W końcu nie chcemy, żeby zamiast zielonej energii, w naszym domu zaświeciło się czerwone światło awarii!

Q&A - Najczęściej zadawane pytania o rozbudowę fotowoltaiki na starych zasadach