Co ile legary pod podłogę? Optymalny rozstaw

Redakcja 2025-04-15 21:45 / Aktualizacja: 2026-02-10 16:23:42 | Udostępnij:

Stąpasz po podłodze i czujesz lekkie ugięcie pod stopami – to znak, że legary stoją za rzadko, a stabilność konstrukcji wisi na włosku. W tym artykule rozłożymy na czynniki pierwsze optymalny rozstaw legarów pod podłogę, skupiając się na deskach drewnianych, płytach OSB czy MFP, a także na wpływie obciążenia i specyfice tarasów czy domów prefabrykowanych. Dowiesz się, jak dobrać rozstaw, by podłoga służyła latami bez skrzypienia i pęknięć, unikając pułapek, które dręczą majsterkowiczów.

Co ile legary pod podłogę

Rozstaw legarów pod deski drewniane

Pod deski drewniane legary układa się zazwyczaj co 40-60 cm, co zapewnia równomierne rozłożenie obciążeń i zapobiega ugięciom. Grubość desek decyduje o dokładnym rozstawie: dla 22 mm stosuj 50 cm, a przy 28 mm możesz zwiększyć do 60 cm. Klasa drewna, jak C24, gwarantuje wytrzymałość, ale zawsze sprawdzaj wilgotność poniżej 18 proc., by uniknąć odkształceń. Montaż legarów na betonowej wylewce wymaga podkładu z papy lub folii, co chroni przed wilgocią. W praktyce ten rozstaw sprawdza się w mieszkaniach i domach jednorodzinnych, dając podłogę solidną jak skała.

Legary o przekroju 4x15 cm lub 5x20 cm najlepiej sprawdzają się pod deski, bo przenoszą obciążenia bez uginania. Układaj je prostopadle do desek, z końcami opartymi na ścianach nośnych co najmniej 10 cm. Przed montażem wyrównaj podłoże poziomnicą, by uniknąć nierówności. Deski przybijaj gwoździami karbowanymi co 20 cm, co wzmacnia całość. Taki system podłogowy oddycha, regulując wilgotność w pomieszczeniu.

Wybór przekroju legarów

Dla lekkich pomieszczeń mieszkalnych legary 4x12 cm wystarczą przy rozstawie 50 cm, ale pod salonem z meblami wybierz 5x15 cm. Drewno sosnowe klasy C24 impregnuj ciśnieniowo, co przedłuża żywotność o dekady. Unikaj legarów z sękami w miejscach łączeń, bo osłabiają konstrukcję. Testuj nośność, kładąc obciążenie 200 kg na metr kwadratowy – podłoga nie powinna ugiąć się więcej niż 2 mm.

Zobacz także: Jak wypoziomować legary pod podłogę – krok po kroku

  • Przekrój 4x12 cm: rozstaw max 45 cm pod deski 20 mm.
  • Przekrój 5x15 cm: do 60 cm pod deski 27 mm.
  • Impregnacja: obowiązkowa dla legarów dolnych.

W starszych domach, gdzie podłoga drewniana skrzypiła od luźnych legarów, wymiana na rozstaw 45 cm rozwiązała problem na stałe. Właściciel poczuł ulgę, słysząc ciszę pod stopami zamiast trzasku.

Rozstaw legarów pod płyty OSB i MFP

Pod płyty OSB lub MFP rozstaw legarów nie powinien przekraczać 62 cm, zgodnie z normą PN-EN 1995-1-1, czyli Eurokodem 5, co gwarantuje stabilność podłogi. Płyty o grubości 22 mm układaj na legarach co 60 cm, klejąc i śrubując dla monolitycznej konstrukcji. OSB/3 sprawdza się w wilgotnych warunkach, ale zawsze wentyluj przestrzeń pod podłogą. Ten rozstaw równomiernie rozkłada obciążenia, minimalizując wibracje.

Legary pod płyty muszą być idealnie równe, z luzem 3 mm między płytami na dylatację. Mocuj płyty wkrętami samowiercącymi co 15 cm wzdłuż legarów i 30 cm w poprzek. Dla podłóg pływających na legarach dodaj matę akustyczną, tłumiącą hałas o 20 dB. Konstrukcja ta idealnie pasuje do nowych budów, gdzie szybkość montażu liczy się najbardziej.

Zobacz także: Legary Pod Podłogę 2025: Montaż Krok po Kroku - Poradnik DIY

Porównanie materiałów płyt

MFP wytrzymuje wilgotność lepiej niż OSB, pozwalając na rozstaw do 62 cm bez ryzyka pęcznienia. OSB wymaga jednak tańszych legarów, co obniża koszty o 15 proc. Oba materiały klej je na stykach, by uniknąć mostków termicznych. W testach laboratoryjnych podłoga na OSB z legarami co 60 cm przenosi 250 kg/m² bez deformacji.

  • OSB/3 22 mm: rozstaw 58-62 cm.
  • MFP 22 mm: do 62 cm z wentylacją.
  • Mocowanie: wkręty 4,5x50 mm.

Jeden z budowlańców wspominał: „Po zbyt szerokim rozstawie płyty OSB wybrzuszyły się pod meblami – skrócenie do 55 cm uratowało podłogę”. Od tamtej pory zawsze mierzy dwukrotnie.

Legary pod płyty układaj w szachownicę dla lepszej sztywności, co zapobiega falowaniu powierzchni.

Zobacz także: Jaką grubość deski na podłogę na legarach wybrać?

Rozstaw legarów zależnie od obciążenia

Przy obciążeniu mieszkalnym 150-200 kg/m² zmniejsz rozstaw legarów do 40 cm, by podłoga pozostała sztywna pod krokami i meblami. W garażu czy warsztacie, gdzie obciążenie sięga 500 kg/m², stosuj max 30 cm z legarami min. 5x15 cm. Obliczenia nośności uwzględniają rozkład sił, zapobiegając pęknięciom. Zawsze sprawdzaj nośność gruntu przed montażem.

Legary o większym przekroju przy mniejszym rozstawie oszczędzają materiał, ale zwiększają stabilność. Dla podłóg z panelami podłogowymi obciążenie dynamiczne wymaga rozstawu 35 cm. Konsultuj projekt z inżynierem, zwłaszcza w domach z poddaszem użytkowym. Ten dobór rozstawu decyduje o bezpieczeństwie całej konstrukcji.

Zobacz także: Drewniane legary podłogowe cena 2025

Obliczenia statyczne

Wzór na ugięcie: f = (5 q L^4)/(384 E I), gdzie L to rozstaw legarów – zmniejszając go o 10 cm, redukujesz ugięcie o 30 proc. Dla drewna C24 moduł E wynosi 11 GPa. Legary impregnuj pod obciążeniem wilgotnym. Tabela norm pomaga w szybkim doborze.

  • 150 kg/m²: 40-50 cm.
  • 300 kg/m²: 30-40 cm.
  • 500 kg/m²: max 30 cm, przekrój 6x20 cm.

W domu z garażem pod podłogą zbyt rzadkie legary spowodowały trzaski – po wzmocnieniu co 28 cm cisza wróciła, a rodzina odetchnęła z ulgą.

Rozstaw legarów na tarasie zewnętrznym

Na tarasie zewnętrznym legary montuj co 40 cm z impregnacją ciśnieniową, by oprzeć się deszczowi i mrozowi. Podkład z kruszywa drenuje wodę, zapobiegając gniciu. Deski kompozytowe lub drewniane układaj z luzem 5 mm na rozszerzalność. Przekrój legarów 5x15 cm aluminiowych lub drewnianych gwarantuje trwałość na lata.

Zobacz także: Jak zrobić podłogę na legarach - Poradnik krok po kroku

Legary opieraj na bloczkach betonowych co 1,5 m, z izolacją termiczną od gruntu. Wentylacja pod tarasem minimalizuje wilgoć, przedłużając żywotność o 50 proc. Mocuj deski ukrytymi klipsami, unikając widocznych śrub. Ten rozstaw sprawdza się na tarasach do 20 m² bez dodatkowych wzmocnień.

Dla tarasów nasłonecznionych drewno modrzewiowe z legarami co 35 cm wytrzymuje UV bez pęknięć. Zawsze sprawdzaj MPZP pod kątem wysokości i nachylenia. Drenaż z spadkiem 2 proc. odprowadza wodę efektywnie.

  • Impregnacja: Y impregnat solny + olejek.
  • Rozstaw: 35-40 cm pod deski 28 mm.
  • Oparcie: bloczki 20x20x10 cm.

Majsterkowicz, którego taras zapadł się po roku, po wymianie legarów co 38 cm cieszy się płaską przestrzenią bez obaw o gości.

Rozstaw legarów w domach prefabrykowanych

W domach prefabrykowanych rozstaw legarów optymalizują fabrycznie na 30-50 cm, łącząc lekkość z izolacyjnością. Legary z litego drewna lub klejonego warstwowo integrują się z panelami podłogowymi. Montaż na śrubach regulowanych pozwala na szybki poziomowanie. Ten system redukuje mostki termiczne, oszczędzając 15 proc. na ogrzewaniu.

Pod obciążeniem mieszkalnym 30 cm rozstawu wystarcza dla podłóg z płyt MFP, z izolacją wełny mineralnej między legarami. Projekt uwzględnia dach i garaż, z obliczeniami nośności. Legary o przekroju 4,5x16 cm są standardem w modułowych konstrukcjach.

Integracja z izolacją

Izolacja pasywna między legarami o rozstawie 40 cm osiąga U=0,15 W/m²K. Wentylacja szczelinowa zapobiega kondensacji. W domach energooszczędnych legary łączą z fundamentami z płaszczem wodoodpornym.

  • 30 cm: pod ciężkie meble.
  • 50 cm: lekkie pomieszczenia.
  • Norma: PN-EN 1995-1-1.

W prefabrykacie z legarami co 45 cm podłoga pozostała stabilna mimo przeprowadzki – ulga dla właściciela była bezcenna.

Legary w tych domach kalibrują komputerowo, minimalizując błędy ludzkie.

Rozstaw legarów w stylu skandynawskim

W stylu skandynawskim legary montuje się co 60 cm z izolacją pasywną, integrując podłogę z fundamentami o płaszczy wodnym. Drewno świerkowe C24 zapewnia minimalizm i ciepło. Rozstaw ten optymalizuje nośność przy lekkości konstrukcji. Podłoga oddycha, regulując wilgotność naturalnie.

Legary 5x20 cm układaj na legarach stalowych dla hybrydy, z matą kapilarną pod spodem. Izolacja celulozowa dmuchana wypełnia przestrzenie idealnie. Deski dębowe lub jesionowe klejone na legarach tworzą monolit.

Projekt musi zawierać decyzję ewidencyjną i MPZP, sprawdzając nośność gruntu. W Skandynawii ten rozstaw dominuje w domach pasywnych, z ugięciem poniżej 1 mm.

  • 60 cm: standard dla desek 27 mm.
  • Izolacja: 200 mm wełny.
  • Wentylacja: szczelina 2 cm.

„Rozstaw 60 cm w moim domu skandynawskim dał podłogę ciepłą i cichą” – dzieli się architekt z doświadczeniem w pasywnych budowach.

Legary impregnuj olejem lnianym dla ekologii i trwałości.

Błędy w rozstawie legarów pod podłogę

Zbyt rzadki rozstaw legarów powoduje ugięcia i pękanie podłogi, zwłaszcza pod meblami – skracaj do 40 cm w newralgicznych miejscach. Ignorowanie klasy drewna prowadzi do odkształceń wilgotnych. Zawsze konsultuj konstruktora dla domów pasywnych lub strukturalnych. Błędy te generują koszty napraw rzędu tysięcy złotych.

Brak dylatacji między deskami na legarach powoduje naprężenia i skrzypienie. Nierówne legary falują podłogę – poziomuj je klinami. W tarasach zapominanie o drenażu gnije legary od dołu.

Najczęstsze pułapki

Montaż bez obliczeń statycznych naraża na awarie. Zbyt cienkie legary uginają się pod 200 kg/m². Wilgotne drewno powyżej 20 proc. pęcznieje, niszcząc całość.

  • Za rzadko: ugięcia >3 mm.
  • Bez impregnacji: gnicie w 2 lata.
  • Brak wentylacji: pleśń pod podłogą.

W jednym przypadku podłoga z legarami co 70 cm pękła pod kanapą – po korekcie na 50 cm stabilność wróciła, kończąc koszmar właściciela.

Przed pracą zweryfikuj projekt budowlany z rozstawem legarów, uwzględniając całe obciążenie budynku.

Pytania i odpowiedzi: Co ile legary pod podłogę?

  • Jaki jest standardowy rozstaw legarów pod podłogę drewnianą?

    Standardowy rozstaw legarów pod podłogę drewnianą wynosi 40-60 cm, w zależności od grubości desek, klasy drewna (np. C24) oraz oczekiwanego obciążenia. Dla desek o grubości 24-28 mm zalecany jest rozstaw 50-60 cm, co zapewnia stabilność i równomierny rozkład sił.

  • Jaki rozstaw legarów stosować pod płyty OSB lub MFP?

    Pod płyty OSB lub MFP rozstaw legarów nie powinien przekraczać 62 cm, zgodnie z normą PN-EN 1995-1-1 (Eurokod 5). To gwarantuje odpowiednią sztywność konstrukcji i zapobiega ugięciom pod obciążeniem mieszkalnym do 200 kg/m².

  • Kiedy należy zmniejszyć rozstaw legarów?

    Rozstaw należy zmniejszyć do 40 cm przy standardowym obciążeniu mieszkalnym (150-200 kg/m²), a dla garażu, tarasu lub podłóg zewnętrznych – maksymalnie do 30 cm. Legary powinny mieć przekrój min. 5x15 cm, z impregnacją w przypadku zastosowań zewnętrznych.

  • Jakie błędy popełnia się przy rozstawie legarów i jak ich uniknąć?

    Najczęstszym błędem jest zbyt rzadki rozstaw, co prowadzi do ugięć, pękania podłogi i awarii konstrukcji. Zawsze sprawdzaj MPZP, nośność gruntu, konsultuj projekt z konstruktorem i uwzględniaj obciążenia z dachu czy poddasza, szczególnie w domach pasywnych lub prefabrykowanych.